Berichten

Kedgeree met broccolirijst

Voor de nieuwsbrief van Bonusan schreef ik dit snelle en verrassende ketogene recept. Maak eens kennis met kippers, in Nederland noemen we ze “brado” of gerookte haring. In dit recept gecombineerd met broccolirijst.

Je vindt het recept via deze link.

Deze maand schreef ik een artikel voor de online nieuwsbrief van Bonusan wat veel wordt gelezen door orthomoleculair therapeuten en andere professionals. Lees hier het begin en wil je verder lezen, klik dan op de link

“De populariteit van het ketogeen dieet groeit snel. Bij het grote publiek wordt dit dieet gezien als methode om snel af te vallen. Sommigen weten ook dat het te gebruiken is om de bloedsuikerspiegel te reguleren en zo diabetes type 2 om te keren. Er is echter ook nog veel onduidelijkheid over dit dieet. Er bestaat zelfs angst dat het misschien toch niet zo gezond is of dat het tekorten oplevert. In dit artikel leggen we de basisprincipes van het ketogeen dieet uit en waarom dit een krachtige therapeutische interventie kan zijn voor vele van uw cliënten.

Wat is een ketogeen dieet?

Het ketogeen dieet is zeer koolhydraatarm en vetrijk. Met vetrijk wordt bedoeld dat er gezonde vetten zoals olijfolie, kokosolie, roomboter en ghee aan het eten worden toegevoegd naast het gebruik van vetrijke voeding zoals vette vis, avocado, noten en zaden….. “

…. verder lezen? Klik op de link voor het hele artikel.

 

Ben je begonnen met een ketogene leefstijl en heb je ineens slaapproblemen gekregen? Val je slechter in slaap, of lig je plotseling vaker wakker? Dit kan komen doordat je lijf moet wennen aan de nieuwe stofwisseling. Het is een bijverschijnsel waar veel mensen zich zorgen om maken. In deze blog geef ik je een aantal tips hoe je weer lekker kunt gaan slapen.

Oorzaken van slaapproblemen

Er zijn mensen die voor de switch naar ketogeen eten al slecht sliepen.  Oorzaken van een slechte nachtrust kunnen zijn:

  • Stress, anxiety, depressie
  • Alcohol of misbruik van bepaalde middelen
  • Hormonale disbalans
  • Bepaalde ziektebeelden
  • Medicijnen
  • Slaapapneu
  • Koffie of andere stimulerende middelen

Ga bij jezelf eens na of de slaapproblemen er voorheen ook al waren en wat de mogelijke oorzaak kan zijn. Sliep je echter prima en werd dat ineens veel slechter toen je met een ketogeen dieet startte? Dit kunnen mogelijke oorzaken zijn:

Ketogriep

Klinkt niet zo fijn! Wat is het? Dit komt vaak voor in de eerste dagen tot soms wel 2-3 weken na aanvang van een ketogeen dieet. Zodra de dagelijkse hoeveelheid koolhydraten beperkt wordt tot maximaal 30 gram komt het lichaam tijdelijk in een energiecrisis. Deze situatie voelt als een griepje en kan zorgen voor slaapproblemen. Je kunt de ketogriep herkennen aan een algeheel gevoel van malaise, spierpijn, hartkloppingen, prikkelbaarheid, slecht geheugen, buiten adem zijn, hoofdpijn en slecht slapen.

Te veel energie

Je wilde meer energie en nu heb je te veel. Nu je minder koolhydraten eet en meer vet gaat je lichaam omschakelen naar een andere energiehuishouding. En wat blijkt? Vetten leveren meer meer langdurige energie. Joepie, zou je zeggen… maar ’s nachts kan dat ervoor zorgen dat je wakker ligt en je zelfs energiek en uitgerust voelt, ver voordat je wekker gaat. Gebruik je naast je nieuwe eetpatroon ook MCT-olie of drink je Bulletproof Coffee, dan geeft je dat een energieboost.

Stress door keto en vasten

De plotselinge ommezwaai van glucose- naar vetverbranding kan je lichaam stress opleveren. Zeker als je al last had van stress voordat je begon. Je lichaam wordt ineens in een energiecrisis gestort nu je veel minder koolhydraten eet en moet aan de bak om een nieuwe energiebron te vinden. Start je ook meteen met vasten (Intermittent Fasting) dan wordt de druk nog hoger en dit is stress voor je lijf. Hierdoor maak je meer van het stresshormoon cortisol aan waardoor je ’s nachts moeilijker slaapt.

Vochtafvoer

Door het minderen van koolhydraten wordt je voorraad glycogeen aangesproken. Dit is de opslag voor koolhydraten in je lever en spieren. Glycogeen houdt vocht vast, ongeveer 4 gram vocht per gram glycogeen. Nu je glycogeen op begint te raken komt het vocht vrij en moet afgevoerd worden. Dit zorgt ervoor dat je vaker moet plassen… ook ’s nachts.

Disbalans elektrolyten

Met het water wat je lichaam loslaat spoelen ook zouten weg. Die zouten worden ook wel elektrolyten genoemd en spelen een rol bij allerlei belangrijke processen. Ze zijn betrokken bij geleiding van zenuwprikkels, de spiersamentrekking, de vochtbalans en de regulering van de PH-balans. Elektrolyten zijn onder andere: natrium, kalium, magnesium en calcium. Een disbalans of een tekort zorgt voor de symptomen van de ketogriep.

 

Tips om beter te slapen

De slaapproblemen bij de start van een ketogene leefstijl zijn meestal tijdelijk. Duurt het je te lang of heb je er veel last van dan volgen hier tips om beter te slapen.

Eet niet te laat

Zorg ervoor dat je niet eet in de uren voor het slapen gaan. Het liefst eet je niets meer na 19.00 uur. Zo kan je spijsvertering zijn werk doen en kan je alvast wat van de energie verbruiken die je net hebt binnengekregen.

Geen cafeïne ’s avonds

Cafeïne stimuleert de vetstofwisseling onder andere door de stimulatie van adrenaline. Hoera! Goed nieuws, zou je zeggen… Klopt, maar het effect van cafeïne werkt lang door en als je het in de avond drinkt dan blijf je nog enige tijd vetten verbranden. En die vetten leveren dus veel energie wat je ’s nachts dan weer wakker houdt. Ook geeft de cafeïne een prikkel aan je bijnierschors waardoor er extra cortisol wordt geproduceerd en dat zorgt weer voor een stressprikkel. Het remt ook de aanmaak van melatonine, je slaaphormoon. Allemaal niet handig als je lekker wilt gaan slapen. Idealiter drink je na 14.00 uur ’s middags geen koffie meer. Ook zwarte en groen thee bevatten cafeïne. Probeer eens wat lekkere kruidentheetjes uit die je helpen ontspannen.

Regel je elektrolyten

Zoals gezegd, je verliest elektrolyten doordat je ook meer vocht afvoert en het tekort aan die elektrolyten zorgt voor de verschijnselen van de ketogriep. Drink meer water zolang je de klachten hebt en vul ook je elektrolyten aan. Daar bestaan allerlei supplementen voor maar het eenvoudigst is om over je maaltijd een snuf extra zout (liefst Keltisch zeezout of Himalaya zout) te doen én een snuf dieetzout. Dieetzout is zout wat minder natrium bevat en meer kalium. Met deze twee snufjes vul je zonder veel gedoe en kosten al twee elektrolyten aan. Alle elektrolyten komen voor in groenten, vooral in bladgroenten. Zorg dus dat je een goede portie ervan binnenkrijgt op een dag. Dagelijks een kopje zelf getrokken botten- of kippenbouillon levert je ook zouten en mineralen en is ook meteen goed voor je darmen. Heb je nog steeds last van de ketogriepklachten, dan kan je gaan suppleren met magnesium citraat. Neem je dit in voor het slapen gaan dan draagt dat ook bij aan ontspanning en betere slaap. Calcium hoeft meestal niet aangevuld te worden maar natrium, kalium en magnesium wel.

Lichtmanagement

Onder invloed van de schemering en het donker produceert je lichaam het hormoon melatonine. Dit hormoon zorgt ervoor dat je inslaapt en doorslaapt. Heb je een tekort aan melatonine dan lukt goed slapen niet. Ook hier is suppleren meestal niet nodig. Kunstlicht blokkeert de aanmaak van melatonine. Vooral het blauwe licht van de TV, mobiele telefoon, computer en tablet doen dat. Probeer eens of je beter slaap door ’s avonds eerder te stoppen met kijken naar je schermen. Heb je de functie ‘Night Shift’ op je telefoon en andere schermpjes stel die dan in. Die zorgt ervoor dat je scherm ’s avonds minder blauw licht afgeeft en wat geler wordt. Zit die functie er niet op, ga dan op zoek naar de app ‘f.lux’. Zorg ook voor minder felle of witte verlichting in je huis. Of gebruik een dimmer. Zonder al dat felle licht wordt melatonine beter aangemaakt en slaap je beter.

Zorg voor rust

’s Avonds laat nog sporten activeert je lichaam te veel waardoor weer adrenaline en cortisol worden aangemaakt. Inmiddels weet je dat die twee hormonen je wakker houden. Zorg in de laatste uren van je dag dat je tot rust komt en ontspant. Werk ook niet te lang door en stop op tijd. Lees een goed boek, ga nog een blokje om of doe wat ontspannende oefeningen zoals yoga. Kom je tot rust door het kijken van een goede film? Overweeg dan eens een oranje bril te kopen die het blauwe licht van je TV filtert. Breng regelmaat aan in je slaapritme, je biologische klok is niet berekend op te veel variatie in slaaptijden. Af en toe een nachtje laat kan geen kwaad, maar zorg op de andere dagen voor min of meer vaste slaaptijden.

Eet meer koolhydraten

Dat klinkt tegenstrijdig want die wilde je nu juist minderen. Waarschijnlijk is de overgang van een normaal Westers voedingspatroon met veel koolhydraten naar een ketogene leefstijl iets te heftig voor je. Zorg voor een afbouwfase waarin je stap voor stap minder koolhydraten gaat eten. Op die manier kan je lichaam rustig wennen aan de nieuwe situatie en ervaar je minder stress ervan. Ook de ketogriep kan je hiermee grotendeels voorkomen. Het Keto Leefstijl Programma helpt je hierbij door middel van fases. De derde fase is pas de ketogene fase. Zo maak je gemakkelijker de switch naar vetverbranding en houd je het veel beter vol.

Probeer ook eens om de meeste van je koolhydraten ’s avonds te eten. Zorg voor wat meer groenten van de van Oranje A lijst (zie de Keto Leefstijl Lijsten), of wat fruit van de Oranje B lijst. Op die manier daalt je bloedsuikerspiegel ’s nachts niet te veel. Een te lage bloedsuikerspiegel in de nacht is een stressprikkel en dan komt er cortisol (daar is ie weer) vrij en schiet je wakker.

Keto Leefstijl Programma

Het programma is opgebouwd in vier fases. Fase 1 is bedoeld als nulmeting en om je doelen te stellen. In die week verander je nog niets aan je voeding. De tweede fase laat je beginnen met het volgen van de Keto Leefstijl Lijsten. Je eet hierdoor al veel minder koolhydraten maar nog niet zo weinig dat je er ketogriep van krijgt. Pas in de derde fase beperk je de koolhydraten tot maximaal 30 gram per dag waardoor je in ketose kunt komen. Doordat de overstap naar vetverbranding en ketonen langer duurt, kan je stofwisseling eraan wennen en heb je veel minder last van de vervelende verschijnselen van de ketogriep waaronder slaapproblemen. Je zult zelfs merken dat je tijdens het programma beter gaat slapen dan ooit. In Fase 4 heb je dan blijvend je nieuwe leefstijl ontwikkeld en komt er weer wat meer ruimte voor gezonde koolhydraten zodat je er jaren mee vooruit kunt.

Wil je een grotere kans van slagen van je goede voornemens om slanker, gezonder en energieker te worden? Meld je dan aan voor het Keto Leefstijl Programma. 

Slaapproblemen? Zoek hulp

Heb je al lange tijd slaapproblemen, los van een ketogene leefstijl? Praat eens met je arts maar laat je niet te snel slaapmiddelen voorschrijven. Wil je op zoek naar de oorzaak en het mechanisme achter je slaapproblemen? Ga dan op zoek naar een goede orthomoleculaire therapeut. Die kan je helpen met in kaart brengen wat de de achterliggende reden is en hoe je beter kunt gaan slapen.

De laatste tijd valt het me op mensen zeggen dat ze niet in ketose komen terwijl ze toch zo goed koolhydraatarm eten. Ze eten geen brood, pasta, rijst en andere granen, ook suikers, snoep en chips worden opzij gezet… en toch geen ketose. Tijd om eens een paar punten op een rij te zetten.

Carla is enthousiast begonnen aan het Keto Leefstijl Programma, heeft de Keto Leefstijl Lijsten altijd bij zich en weet precies wat er op de Rode Lijsten staat en wat op de Groene. Ze voert alles consequent op Myfitnesspal in, met tegenzin… dat wel, want het is een heel gedoe. Ze zorgt dat ze niet te veel calorieën eet dus ze zou nu toch wel eens in ketose moeten zijn en moeten gaan afvallen. “Het werkt gewoon niet bij mij, ook al niet!”, zegt ze tegen me tijdens het consult.
Als ik verder vraag bekent ze dat ze wel een paar keer is gaan uiteten en geen weerstand kon bieden aan de gebakken aardappels en het dessert. Maar daarna was ze weer goed verder gegaan maar nog steeds zonder resultaat.  Ik vraag nog wat verder en het blijkt dat haar koolhydraatinname  te hoog is. Het schommelt tussen de 40 en 100 gram per dag. Dat is sowieso dé reden dat iemand niet in ketose komt. “Maar ik zit wel netjes binnen de calorieën, hoor.”, reageert Carla. Ik bestudeer haar voeding nog eens goed en zie dat niet alleen de koolhydraten te hoog zijn, maar dat de vetten en eiwitten juist te laag zijn. Op deze manier is het wel een koolhydraatarm dieet, maar zeker geen ketogeen dieet. Ik merk vaker dat er misverstanden bestaan over het verschil tussen deze twee varianten die wel op elkaar lijken, maar uiteindelijk totaal verschillend zijn. En het gaat zeker niet over calorieën tellen.

Koolhydraatarm

De voedingsrichtlijnen raden een dagelijkse hoeveelheid koolhydraten aan van 250 gram. Een voedingspatroon met 150 gram koolhydraten per dag is in feite al een koolhydraatarm dieet. Het Paleo dieet bijvoorbeeld is ook koolhydraatarm (maar niet ketogeen) omdat er nog zetmeelrijke groenten, fruit en natuurlijke zoetstoffen zoals honing, agavestroop en kokosbloesemsuiker gebruikt kan worden. Ik schreef er al eens deze blog over.

Met deze manier van eten kan je ook veel bereiken zoals gewichtsverlies, meer energie en minder gezondheidsklachten. Niks mis mee dus. Maar wil je een blijvende verandering in je gezondheid bereiken waar je jaren plezier van hebt, dan is het ketogeen dieet de betere keuze. Hoe zit dat dan precies?
Bij een koolhydraatdieet eet je minder koolhydraten waardoor je minder vocht vast gaat houden. Dit levert al snel een gewichtsverlies van 3 kilo op. Ook heb je minder last van schommelingen in je bloedsuikerspiegel als wanneer je 250 gram koolhydraten per dag zou eten. Je gaat ook al wat vet verbranden als de voorraad glucose in je lichaam op raakt. Zeker als je daarbij ook nog aan intermittent fasting doet. En je zal ook wel wat ketonen aan gaan maken, want dat is een bijverschijnsel van vet verbranden. Maar omdat de maaltijden nog aardig wat koolhydraten opleveren zal het lichaam niet vetten blijven verbranden. Ook de ketonen worden niet benut en weer uitgescheiden. Waarom zou het al die moeite doen als er lekker snel suikers verbrand kunnen worden?

Ketogeen

Het doel van een ketogeen voedingspatroon is dat je in ketose komt. Ketose is een stofwisselingstoestand waarbij door gebrek aan koolhydraten er vetten afgebroken worden voor brandstof. Daarbij komen ketonen vrij als bijproduct van die vetverbranding. Ketonen zijn ook een goede bron van energie voor het brein, spierweefsels en diverse organen. Om dit te bereiken moet je dus heel weinig koolhydraten eten om de cellen te dwingen over te schakelen naar vetverbranding. Echter, elk achterdeurtje wat naar glucoseverbranding leidt zal aangegrepen worden om uit de vetverbranding te schieten. Glucose verbranden is lekker makkelijk en snel, en we zijn het zo gewend. Het lichaam zal weer even in training moeten om effectief vetten te leren verbranden. En daarna moet het ook nog leren om met ketonen om te gaan. Deze stappen heten vetadaptatie en keto-adaptatie en kunnen tussen de 6-12 weken duren. Dit ga je echter niet bereiken als je tijdens dit proces cheatdays of koolhydraatuurtjes hebt. Vooral in het begin van de keto-adaptatie kan je dan weer bijna van voor af aan beginnen. Na keto-adaptatie kan je sneller terugschakelen naar ketose.

Om deze switch in stofwisseling te bereiken moet je het lichaam geen keuze geven en aansturen op vetverbranding. Dit kan alleen als je maximaal 30 gram koolhydraten per dag eet. Even een voorbeeld: een banaan is al zo’n 30 gram koolhydraten per dag. Die moet voorlopig van het menu. Je kan nog wel pompoen of zoete aardappel eten, maar slechts een eetlepel per dag. Een half handje bessen of frambrozen kan ook nog wel, maar niet als je die dag ook al zetmeelrijke groenten eet of een schaal Griekse yoghurt. Je zit heel snel over de grens van 30 gram heen. Dus, zal je je energie en voldoening ergens anders vandaan moeten halen: vetten en eiwitten.

Ten eerste de eiwitten. Wat is de benodigde dagelijkse hoeveelheid? Ga uit van minimaal 1,2 gram (maximaal 2 gram) eiwitten per kilo van je gezonde lichaamsgewicht. Stel dat je gezonde gewicht 70 kilo is dan reken je uit: 70 x 1,2 = 84 gram eiwitten per dag… minimaal.
Met een ons kip eten ben je er nog lang niet, dat levert slechts zo’n 23 gram eiwitten op. Van eiwitten kan je best veel van eten dus honger lijden hoeft niet. Voeg aan elke maaltijd (een tussendoortje is geen maaltijd) 1 à 2 eetlepels gezond vet toe: olijfolie, roomboter, ghee, kokosolie, gesmolten vet. Als je dit volgt dan zul je zien dat je al snel niet meer taalt naar tussendoortjes, dat je niet meer de hele dag aan eten denkt of dat je maag rammelt. De verzadiging is zo groot dat je vanzelf minder gaat eten en daardoor minder calorieën nuttigt.

Keto-adaptatie

Na de overschakelperiode die mogelijk symptomen van de zogenoemde ketogriep met zich meebrengt, kun je snel in de urine meten dat je ketonen produceert.  Maar dan ben je er nog niet. Ketose zal je ongeveer 6 weken achter elkaar moeten volhouden om keto-adapted te worden. Bij de een duurt dit korter en bij de ander tot wel 8 of zelfs 12 weken. Waarom is deze adaptatie zo belangrijk en hoe weet je dat je adapted bent? Je ziet na een paar weken dat de ketosticks minder donker verkleuren. Dit betekent niet dat je het ketogeen dieet niet goed doet, maar dat je lichaam minder ketonen uitscheidt en gaat gebruiken. Ter controle zou je een vingerprikje kunnen doen om te zien of de ketonen wel in het bloed aanwezig zijn. De ketonen worden nu in het lichaam gebruikt voor allerlei doeleinden. Wat je er vooral van merkt is een fijne en stabiele energie in je hoofd; je bent vrolijker, energieker, scherper en langer actief. Ook fysiek merk je dat activiteiten makkelijker gaan, dat je een stuk vlotter de trap neemt bijvoorbeeld. Als je eenmaal goed in ketose bent, dan kan je ook minder vetten gaan eten als je van je eigen vetvoorraad af wilt. Je gaat dan je lichaamsvetten verbranden en kunt makkelijk een maaltijd overslaan. Wil je liever op gewicht blijven of aankomen, dan blijf je meer vetten gebruiken.

Maar, dat is nog niet alles. Het allerinteressantste aan ketonen is dat ze de communicatie met het immuunsysteem en het DNA  beïnvloeden waardoor ziektebeelden geremd kunnen worden of zelfs afnemen.

Duurzaam

Het fijne is dat als je eenmaal keto-adapted bent, je lichaam veel gemakkelijker kan switchen tussen vetverbranding en glucoseverbranding. Heb je een gelegenheid waarbij je eens meer koolhydraten wilt eten, dan glip je wel uit ketose, maar je bent er ook zo weer in als je weer stopt met koolhydraten eten. En wie denkt dat je je dan af en toe vol kan proppen met suiker zal raar opkijken. Je zit veel sneller vol dan vroeger waardoor je minder van zult eten. Extra winst dus! De kans dat je deze leefstijl lange tijd gaat volgen is groot. Zeker als je je veel beter voelt en mooie resultaten hebt gehaald, dan wil je echt niet meer terug naar 250 gram koolhydraten per dag… en je lijf wil het ook niet meer.

Resultaat

Een paar van deze gezondheidsresultaten kun je in beperkte mate wel bereiken met een koolhydraatarm dieet. Zie het als een stap in de goede richting. Maar het echte en duurzame resultaat behaal je pas met een ketogeen dieet. En die resultaten kan je alleen krijgen als je keto-adapted bent en de ketonen echt gaat gebruiken. Dat lukt niet met een koolhydraatarm dieet. Dat is dus het grote en superbelangrijke verschil tussen koolhydraatarm en ketogeen.

Carla is haar koolhydraatinname gaan beperken tot 30 gram per dag en eet meer eiwitten en vetten. “Geen honger meer, lekker veel energie en geen trek in tussendoortjes!”, meldt ze drie weken later. “De eerste pondjes en centimeters zijn er al af en ik ben ook al in ketose. Wat een verschil met hoe ik me eerst voelde.”

Fysiologie van nutritionele ketose

Speciaal voor jullie geeks die het naadje van de ketokous willen weten. Deze keer ga ik dieper in op de fysiologie van nutritionele ketose

Waarom is het verlagen van koolhydraten zo belangrijk voor ketose? Omdat het helpt om twee noodzakelijke situaties te creëren. Ten eerste, de bloedglucosespiegel moet dalen en het verlagen van de koolhydraten via een ketogeen dieet is een bewezen methode daarvoor. Ten tweede, de glycogeen voorraad in het lichaam moet opgemaakt worden. Bij een ketogeen dieet kan de voorraad glycogeen die is opgeslagen in de lever opgemaakt worden in ongeveer 48 uur.

Zowel de lage bloedsuikerspiegel als de uitgeputte voorraad glycogeen zijn een cruciale voorwaarde voor ketose. Het lichaam wordt gedwongen om over te schakelen naar een andere energiebron dan glucose. Van nature gebruikt het lichaam glucose als dat beschikbaar is. Dat kan komen via het bloed van de voeding die we eten, of door de omzetting van glycogeen uit de voorraad. Als de bloedsuikerspiegel laag is en de voorraad glycogeen uitgeput kan het lichaam overschakelen op de verbranding van vetten en ketonen als primaire energiebron.

Er is nog een goede reden waarom een lage bloedsuikerspiegel helpt bij het opwekken van ketose. Koolhydraten zijn de voornaamste trigger voor het vrijkomen van het hormoon insuline. Insuline is betrokken bij de opname van glucose uit het bloed in de cellen. Insuline remt daarmee het gebruik van vet als brandstof en stimuleert de vetopslag. Dus als insuline hoog is wordt vet niet verbrand maar opgeslagen. Daar staat tegenover dat als insuline laag is, het lichaam triglyceriden (de opgeslagen vetten) kan gebruiken als brandstof. En bij vetverbranding worden natuurlijk de ketonen lichaampjes geproduceerd.

Samenvattend, de fysiologie van nutritionele ketose omvat het verlagen van de bloedglucosespiegel, de glycogeenvoorraad en insulinespiegel. Het resultaat is een verhoogd vrijkomen van, en vertrouwen op vetten als brandstof. Deze vetten worden uiteindelijk omgevormd tot ketonen lichaampjes die op hun beurt een alternatieve en meer effectieve energiebron voor het lichaam vormen.

Word je niet dik van vet eten?

“Je bent wat je eet” is een veelgehoorde en simplistische uitdrukking die voedingskundigen gebruiken om je duidelijk te maken dat als je ‘slecht’ voedsel eet je gezondheid eronder zal lijden. Veel mensen halen dit uit context door te zeggen “als je vet eet dan word je ook vet”. Als dat waar was dan zou je 15 glazen frisdrank per dag kunnen drinken en bij elke maaltijd granen kunnen eten en nog steeds slank en strak zijn. Is dat mogelijk? Misschien voor iemand die extreem insuline gevoelig is. Is dat waarschijnlijk? Absoluut niet.

Laten we beginnen met te zeggen dat vet niet de boosdoener is. Als het een rechtzaak zou worden, dan zou de uitspraak ‘niet schuldig’ zijn op basis van de bewijzen.

Zoals eerder al gezegd, als je minder koolhydraten gaat eten dan zul je je energie moeten halen uit andere macronutriënten: vetten en eiwitten. Vaak wordt vastgehouden aan de oude Atkins methode waarbij koolhydraatarm eten wordt aangevuld met super hoge hoeveelheden eiwitten, en slechts matige hoeveelheden vetten. Helaas leidt deze aanpak niet tot het vermogen om fat-adapted of keto-adapted te worden. De lever kan namelijk glucose produceren uit bepaalde aminozuren (bouwstenen van eiwitten) via het proces ‘gluconeogenese‘. Vandaar dat mensen die een ketogeen dieet volgen naast koolhydraatarm juist vetrijk eten terwijl ze hun inname van eiwitten normaal houden of licht verhogen. Het lichaam zal zich dan aanpassen aan het gebruik van vetten als primaire energiebron.

Zoals al eerder gezegd verlies je pas lichaamsvet als je veel vetten eet en weinig koolhydraten. Ook zien we verbetering van de insuline, glucose en cholesterolwaardes, en de algehele gezondheid. Een ketogeen dieet, kan dus niet worden gecombineerd met grote hoeveelheden koolhydraten of eiwitten. De verhouding van de macronutriënten is vet 75%, eiwitten 20% en koolhydraten 5%. Hier kan naar wens of noodzaak van afgeweken worden met behoud van ketose. Aanpassing van het aandeel koolhydraten en eiwitten kan gedaan worden als je goed overgeschakeld bent op vetverbranding en ketonenverbranding. Je wordt flexibeler in je metabolisme naar mate je langer in ketose bent en uiteindelijk bereik je ‘keto-adaptatie’. Dit is een metabole staat die zeer gunstig is voor de gezondheid, mentale helderheid en het gewicht.

Doel

Keto-adaptatie en metabole flexibiliteit zijn dan ook het doel van een ketogene leefstijl. Het is niet een keto-crash-dieet waarmee je even snel tientallen kilo’s kunt verliezen, om vervolgens weer terug te keren naar veel koolhydraten eten. Mensen die er zo mee omgaan hebben het niet begrepen. Het Keto Leefstijl Programma is zo opgebouwd dat je in vier stappen leert omgaan met een koolhydraatarme en vetrijke leefstijl. Je leert daarbij gezonde gewoontes aan die de basis vormen. Daarna kun je de switch maken naar ketose, om vervolgens in de jaren erna je nieuwe leefstijl voort te zetten met alle voordelen die daarbij horen: goede gezondheid, mentale helderheid en een gezond gewicht.

Het aanleren van een ketogene leefstijl is echt niet zo moeilijk. Om jezelf een hoop uitzoekwerk te besparen kun je kiezen voor het online programma. Heb je te maken met ernstig overgewicht of ziektebeelden dan is begeleiding door een arts of therapeut die kennis heeft van het ketogeen dieet een noodzaak. Ook hiervoor kan je bij Ketogeen Instituut Nederland terecht.

 

Bronvermelding: “The Ketogenic Bible” van Dr. Jacob Wilson en Ryan Lowry PhD(c)

Nodig voor 12 sneetjes

250 gram volle kwark of Griekse yoghurt

3 eieren

100 gram amandelmeel

12 gram kokosmeel

18 gram psyllium vezels

30 gram chiazaad

6 gram bakpoeder (bijvoorbeeld wijnsteenbakpoeder)

flinke snuf zout

15 gram zonnebloempitten of pompoenpitten

  • Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius.
  • Vet een cakevorm goed in, of bekleed ‘m met bakpapier. Een siliconen vorm werkt het beste.
  • Mix in een kom de eieren en de kwark glad.
  • Voeg amandelmeel, kokosmeel, bakpoeder en zout en meng het goed door.
  • Voeg tenslotte de psyllium vezels en chiazaadjes erdoor. Je kunt de zonnebloempitten of pompoenpitten erdoor mengen en
    straks als decoratie er nog een paar bovenop strooien.
  • Vul de bakvorm met het deeg en laat het 15 minuten rusten zodat de psyllium vezels en chiazaadjes goed het vocht kunnen opnemen.
  • Bak het brood ongeveer 45 minuten totdat de bovenkant lichtbruin is en een prikker er schoon uit komt.

Vers uit de oven het allerlekkerste met een laag roomboter!
Laat het brood afkoelen op een rek, snijd het in plakken en vries het in.

Voedingswaarde per sneetje
Vet: 6,3 gram
Netto koolhydraten: 2,4 gram
Proteïne: 7,6 gram

 

 

Bij keto draait het niet alleen om koolhydraatarm eten maar ook om vetrijk. Je kunt niet alle soorten vetten eten want ze zijn niet allemaal even gezond. Sommigen zijn zelfs heel ongezond. Zo kunnen bepaalde oliën en vetten ontstekingen stimuleren en een schadelijk effect hebben op hart en bloedvaten.

Bij vetzuren gaat het vooral om de balans tussen omega-3 en omega-6. Omega-3 is gezond en remt ontstekingsprocessen, terwijl omega-6 die juist stimuleert. Toch heb je allebei de vetzuren nodig voor een goede gezondheid. De meningen over de juiste ratio tussen de twee lopen uiteen. Van omega-6 krijgen we al genoeg binnen uit voeding. Het beste zorg je ervoor dat je minder omega-6 gaat gebruiken en meer omega-3 binnen krijgt. Omega-3 haal je vooral uit voeding uit de zee. Omega-9 vetzuren maakt je lichaam zelf aan en zitten ook in bijvoorbeeld olijfolie en avocado’s.

Meer weten? Lees dan hier een goed wetenschappelijk onderbouwd artikel.

Te vermijden

Alle bewerkte vetten kun je beter niet gebruiken. Deze herken je aan termen als: geraffineerd, (deels) gehard, ontgeurd, gezuiverd en gehydrogeneerd. Deze vetten zijn niet natuurlijk meer en schadelijk voor je gezondheid. Het is eenvoudig genoeg om de producten zelf te vermijden. Het is een grotere uitdaging om voeding te vermijden waar ze in zitten. Kijk altijd op de etiketten van bewerkte en voorverpakte producten, want daar vind je ze het meest. Denk aan dressings, sauzen, mayonaise, chips, koekjes, vis in blik en allerlei kant-en-klaar producten.

Plantaardige oliën en vetten op basis van zaden moeten helemaal vermeden worden. De grootste boosdoeners zijn:
Maïsolie, sojaolie, arachideolie, pindaolie, zonnebloemolie, saffloerolie, katoenzaadolie, druivenpitolie, rijstolie, margarines, vloeibare en vaste bak- en braadproducten en andere nepboters.

Palmolie

Palmolie in natuurlijke vorm is oranje van kleur en een gezonde olie. Het is prima voor bakken en braden. Helaas is de meeste palmolie die je in allerlei producten in de winkel vindt geraffineerd en dus heel ongezond.

Gezonde oliën en vetten

Er zijn gelukkig veel gezonde vetten met mooie voordelen voor je lichaam. Geen enkele reden om die ongezonde vetten te gebruiken dus. De onderstaande vetten en oliën kan je gerust gebruiken:

Kokosolie
Vol met goede middellange keten vetzuren zoals laurinezuur. Deze vetzuren worden in de lever meteen gebruikt voor energie.

Roomboter
Gebruik het liefst grasboter en van biologische kwaliteit. Heerlijk van smaak en op vele manieren te gebruiken. Bevat verzadigde vetten en die zijn zeker niet ongezond zoals lange tijd beweerd is.

Room
Een goede bron van gezonde, verzadigde vetten. Je zou kunnen zeggen dat het vloeibare roomboter is. Een scheutje room is heerlijk in de koffie ter vervanging de koolhydraatrijke cappuccino’s. Room is ook een goede basis voor sauzen. Opgeklopt is het lekker op wat fruit.

Olijfolie
Extra vierge en koudgeperst het allergezondste vet. Ideaal in salades, in zelfgemaakte mayonaise en koude bereidingen. Niet te gebruiken voor bakken en braden omdat deze olijfolie oxideert op hoge temperaturen. Wel te gebruiken om een gerecht zachtjes en op lage temperatuur te stoven. Milde olijfolie is bewerkt en daardoor minder gezond. Maak je zelf mayonaise en wil je de sterke smaak van extra vierge olijfolie vermijden, koop dan een lichte olijfolie van biologische kwaliteit die zo min mogelijk bewerkt is.

Avocado olie
Goed te gebruiken voor salades, mayonaise en guacamole. Alleen koud te gebruiken. Je kunt natuurlijk ook een avocado eten.

Met mate

Sommige vetten kun je beter met mate eten omdat ze rijker zijn aan omega-6 vetzuren wat de vetzuren balans in het lichaam kan verstoren. Dit heeft nadelige effecten op je gezondheid.

Walnootolie
Heerlijk van smaak en alleen koud te gebruiken. Notenolie kan snel bederven, let erop dat je de olie in een donkere fles in de koelkast bewaard. Let ook dat olie koudgeperst en ongeraffineerd is. Dit geldt ook voor andere notenoliën zoals macademiaolie.

Lijnzaadolie
Een uitzondering op de zadenoliën is lijnzaadolie. Let er wel op dat deze niet wordt verhit en te lang in je kast staat. Lijnzaadolie wordt snel ranzig. Na openen is een fles lijnzaadolie maar een week of vier in de koelkast houdbaar. Lijnzaad wordt vaak gekozen als plantaardige bron van omega-3 vetzuren. Helaas is dit geen volwaardige vervanger van de dierlijke omega-3 vetzuren. Lijnzaad bevat het vetzuur ALA wat in het lichaam eerst omgezet moet worden in EPA en DHA. Slechts 8% wordt uiteindelijk omgezet wat uiterst inefficiënt is. Het bevat ook aardig wat omega-6, dus gebruik het niet teveel.
Gebruik je lijnzaad? Kies dan altijd de hele zaadjes en maal of plet ze eventueel zelf vlak voor gebruik. Voorverpakte gebroken lijnzaad bederft ook snel.

Koolzaadolie (canolaolie)
Over deze olie zijn tegenstrijdige artikelen te vinden. Net zoals bij lijnzaadolie is het rijk aan omega-3 en wordt het net zo inefficiënt omgezet naar omega-3. De meeste koolzaadolie is sterk bewerkt en is niet lang houdbaar, wat betekent dat het vaak als ranzig is voor het in de schappen staat. Met mate te gebruiken dus.

Vetten uit voeding

Vette vis
Het staat met stip op nummer 1. Rijk aan de goede omega-3 vetzuren. Koop het liefst vissen die duurzaam of wild gevangen zijn. Kleine vissen als sardines zijn minder vervuild dan grote vissen.

Avocado
Zoals eerder gezegd. Een zeer veelzijdige vrucht die op vele manieren te bereiden is, maar ook overheerlijk is met alleen een beetje olijfolie en een snufje zout.

Eieren
Nog zo’n ster onder de vette voedingsmiddelen. Vol met vitaminen, gezonde vetten en vele andere gezonde stoffen. Eet er gerust drie per dag. En nee, je hoeft niet bang te zijn voor  cholesterol. Dat is een mythe die ik nog een keer zal ontzenuwen.

Vette kip
Hebben we altijd gehoord dat een magere kipfilet zo goed is, dan gaan we vanaf nu de vette kipdijfilets eten. Rijker aan vetten en eiwitten dus meer voedingswaarde. Ook hier is de kwaliteit belangrijk. Let erop dat de kip antibioticavrij is en een goed leven heeft gehad. Ander vet gevogelte (of delen ervan) zoals kalkoen, eend of parelhoen zijn ook goed.

Vet vlees
Zo nu en dan een portie vet vlees zoals spek is heerlijk, rijk aan goede vetten en eiwitten. Wil je letten op je gezondheid, eet het dan niet te vaak, een of hooguit twee keer per week is voldoende. Zorg voor vlees van een goede kwaliteit, liefst biologisch of van een ander goed keurmerk.

 

Noten
De meeste noten zijn een goede bron van eiwitten en gezonde vetten en kunnen zonder problemen met mate gegeten worden. Let op dat pinda’s geen noten zijn, het zijn peulvruchten. Lees op het etiket of de noten niet zijn gebakken in plantaardige oliën, wat vaak wel het geval is. Noten bevatten ook fytinezuur wat in grotere hoeveelheden een probleem kan zijn voor je gezondheid. Ook voor notenpasta’s en notenmeel geldt dat je prima kunt eten, maar niet te veel. Bepaalde noten kunnen ervoor zorgen dat de lever glucose gaat maken wat invloed heeft op de afgifte van insuline. Dit heeft een ongunstig effect op de aanmaak van ketonen. Dat is een reden dat noten op de Oranje Lijst staan.

Tip

Tenslotte nog een tip. Koop liever geen oliën in plastic flessen. Het plastic kan schadelijke stoffen zoals xeno-oestrogenen bevatten wat in de olie terecht komt. Dit heeft een negatieve invloed op de hormoonhuishouding. De beste keuze is een olie in een donkere glazen fles. Let op de kwaliteit en lees goed het etiket.

Ook vetgezond eten? Wees dan kritisch in je keuze.

Waarom sommige mensen niet afvallen met keto? Zonder twijfel val je met keto succesvoller af dan iemand op een ander voedingspatroon. Het resultaat is blijvend en makkelijk vol te houden. Toch zijn er mensen die moeite hebben om af te vallen. Hier zijn diverse redenen voor. De belangrijkste reden is dat er ongemerkt toch meer koolhydraten gegeten worden dan de bedoeling is. Er zijn een paar dingen die je hieraan kan doen.

Verborgen koolhydraten

Goede plaatsen voor koolhydraten om zich te verstoppen zijn kant-en-klaar producten. Denk aan worstjes, vleeswaren, smeersels, sauzen, kruidenmixen, bouillon, glutenvrije crackers, voorverpakte salades en maaltijden. Vaak zitten hier ingrediënten in die afgeleid zijn van tarwe, soja, suiker en zetmeel. Ook al dacht dat je goed oplette, je moet scherp blijven en de etiketten lezen. Daarom is vers en onbewerkt eten een must bij keto, dan komen er nooit stiekem koolhydraten binnen.

Zuivel

Zuivelproducten lijken goed te passen in een low carb high fat voedingspatroon. Check het etiket en je ziet dat er weinig koolhydraten in zitten en lekker wat vet dus eten maar…

Zuivel is lekker en makkelijk. Al snel eet je Griekse yoghurt bij het ontbijt, kaas bij de lunch, cappuccino’s tussen door (of koffie met room, nog beter toch?), een koolhydraatarm toetje na het eten. Dat lijkt allemaal te kloppen maar zuivel bevat een flinke hoeveelheid lactose, en dat is gewoon suiker. Het zorgt ervoor dat er flink wat insuline aangemaakt wordt en dat er geen vet verbrand wordt. En je raakt uit ketose. Super zonde! Ben je aan het worstelen met je gewicht, schrap dan eens alle zuivel uit je voeding. Grote kans dat je al snel betere resultaten ziet.

Noten

Noten kunnen ook een struikelblok zijn. Noten zijn goed en gezond maar je eet er makkelijk teveel van. Hierdoor val je minder snel af, of je komt zelfs aan. Een paar noten zijn prima. Ze zijn lekker en makkelijk maar ongemerkt eet je zo een paar handen vol. Maak je ook regelmatig brood van amandelmeel en kokosmeel dan krijg je er meer van binnen dan je in de gaten hebt. Noten zijn naast vetrijk ook eiwitrijk. Een teveel aan eiwitten kan ervoor zorgen dat je lichaam glucose gaat aanmaken en dus weer insuline wordt geproduceerd. Dit remt de vetverbranding en de aanmaak van ketonen.

Noten en notenmeel staan niet voor niets op de Oranje A Lijst. Dit betekent dat je hier matig gebruik van kan maken als je gewicht wilt verliezen en in ketose wilt raken of blijven. Check dus regelmatig de Keto Leefstijl Lijsten, ze zijn een handig hulpmiddel.

Koolhydraatarm en vetarm

Dat werkt niet. Koolhydraatarme voeding heeft vetrijke ingrediënten nodig voor energie. Als je te weinig vet eet heb je voortdurend honger en te weinig energie en dan hou je het niet vol. Het lichaam kan alleen glucose (koolhydraten) en vetten verbranden voor energie. Eet je van allebei te weinig dan doe je jezelf tekort. Voor je het weet heb je een snack attack.

Teveel eiwitten

In andere koolhydraatarme diëten worden de koolhydraten maar ook de vetten laag gehouden en worden juist eiwitten verhoogd voor verzadiging en energie. Je lever maakt uit het overschot eiwitten glucose aan om in de energiebehoefte te voorzien. Vaak wordt er wel vet verbrand en worden ketonen aangemaakt, maar die ketonen worden in het lichaam niet effectief gebruikt. Waarom zou het lichaam ketonen leren gebruiken als er glucose uit eiwitten gemaakt wordt? De ketonen worden weer uitgescheiden via de urine en de adem.

Super zonde natuurlijk, want juist die ketonen leveren een hele bruikbare energie. De kunst van het Keto Leefstijl Programma is dat je langere tijd in ketose bent. Dat is de derde fase. In die fase train je het lichaam om over te schakelen op vet- en ketonenverbranding. Als dat eenmaal gelukt is, dan heb je daar voor lange tijd plezier van.

Teveel fruit

Nee, fruit is niet echt nodig. Hè? Wacht, wat? Fruit moet toch? Zit toch vol met vitamines en andere gezonde dingen? Dat valt eigenlijk best tegen. Er zit vooral veel suiker in en kan een onbedoelde manier zijn om te overeten aan koolhydraten. De zoete smaak van fruit kan ook je zoetbehoefte in stand houden. Wil je aan je vitamines en mineralen komen eet dan vooral groenten en zo gevarieerd mogelijk. Bepaalde vruchten vind je op de Oranje Lijst en kan je eten in de fases 1,2 en 4. Vooral tijdens de fase 3, wat de ketogene fase is, kan je nauwelijks fruit eten. Daarna is af en toe een fruit geen probleem.

Sweet tooth

Soms lijkt het erop dat je bij een ketogeen dieet ongestraft allemaal lekkere dingen kan eten zoals vetbommen, cheese cakes, brownies, pannenkoeken en ander lekkers zolang ze maar zijn gezoet met een zoetstof zonder koolhydraten. Helaas, regelmatig iets zoets eten houdt je zoetbehoefte in stand. Zoetstoffen als stevia, xylitol en erythitol zijn laag in koolhydraten maar stimuleren wel de aanmaak van insuline. De pancreas begint al met aanmaak van insuline als de tong een zoete smaak waarneemt.

Deze zoetstoffen staan op de Grijze Lijsten zijn bedoeld als traktatie. Voor bijzondere gelegenheden dus en zeker niet voor elke dag. De producten op de Grijze Lijst zijn niet gezond maar ook niet echt ongezond. Een grijs gebied waar je verstandig mee om moet gaan.

Te veel en te vaak eten

Bij de Keto Leefstijl is het de bedoeling dat je de producten op de Groene Lijst kunt eten naar behoefte…. niet je ermee volproppen. Te veel is te veel, dat geldt ook voor de Groene Lijst. Eet wat je nodig hebt en niet meer. Eet ook niet te vaak, ook al is het iets van de Groene Lijst. Te vaak eten zorgt ook voor een hogere insuline productie.

Je zult merken dat als je net met keto begonnen bent, je vaker trek hebt om iets te eten. Dit wordt vanzelf minder en op den duur zal je voldoende hebben aan 2-3 maaltijden per dag.

Eten van de Rode Lijst

Die producten staan niet voor niets op de Rode Lijst. Ook al zijn ze niet allemaal rijk aan koolhydraten, er kunnen wel andere dingen in zitten die gewichtsverlies en ketose verhinderen. Zorg ervoor dat je de producten op de Rode Lijst van je menu schrapt.

Wil je weten wat je wel en niet kan eten? Download dan hier de Keto Leefstijl Lijsten.

Lukt het je nog steeds niet om af te vallen met de Keto Leefstijl? Volg dan het online programma. Hiermee bouw je stap voor stap je ketogene leefstijl op.

Uit: Supereten voor Superkinderen

Voor 5 porties

Voorbereiding: 10 minuten

Bereiding: 25 minuten

Mascarpone is vetrijk en vol smaak. Ook dit is een gerecht dat voor het hele gezin lekker is; voeg gewoon iets meer zout en peper toe en serveer het op courgettenoedels met wat parmezaan erover.

Voor de kip:

1 eetlepel boter

200 g kippendijen zonder bot, in 3 repen

Voor de saus:

2 eetlepels boter

1 ui, gesnipperd

1 wortel, geraspt

1 stengel bleekselderij, fijngesneden

1 prei, fijngesneden

1 teen knoflook, geperst

50 g geraspte pompoen

2 courgettes, gewassen en geraspt

2 blikjes (à 400 g) hele gepelde tomaten, gepureerd

125 g mascarpone

1 eetlepel fijngehakt basilicum

DE KIP BEREIDEN:

  • Verwarm de boter in een koekenpan en bak daarin de repen kip gaar.
  • Neem ze uit de pan en snijd ze in stukjes zo groot dat je baby ze kan eten.

DE SAUS MAKEN:

  • Verwarm de boter in een pan en bak daarin de ui, de wortel, de bleekselderij, de prei en de knoflook op laag vuur zacht.
  • Voeg de pompoen, de courgette en de tomaat toe. Laat alles ongeveer 25 minuten pruttelen, tot de saus dik wordt en de tomaat niet langer zuur is.
  • Haal de saus van het vuur en roer de mascarpone, het basilicum en de kip erdoor.

Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact

Regelmatig merk ik dat mensen die met een ketogeen voedingspatroon starten, het spannend vinden om meer vetten te gaan eten. Hebben we jarenlang gehoord dat je van vetten dik en ziek wordt, moeten we het dan nu ineens gaan eten? Ja, dat klopt.
Onderzoek toont aan dat het eten van veel gezonde vetten en weinig koolhydraten juist heel gezond is. De combinatie van veel vetten en veel koolhydraten is wel ongezond en dik makend. Je inname van koolhydraten laag houden is dus essentieel voor deze leefstijl. En de eiwitten dan, hoog of laag? Geen van beide, medium is het antwoord. Ik zet een paar punten op een rij.

Koolhydraatarm én vetarm?

Een goed uitgevoerd ketogeen voedingspatroon is gematigd in de inname van eiwitten en hoog in vetten. Mensen die een koolhydraatarm dieet volgen wat te laag is in vetten zullen zich niet prettig voelen, het is moeilijk vol te houden en uiteindelijk zelfs ongezond. Op die manier kan je ook nooit goed in de vetverbranding komen en ook niet de langdurige voordelen van ketonen ervaren. Wat is een gezonde dagelijkse portie eiwitten? 1,2 à 1,5 gram per kilo van je gezonde gewicht per dag. Intensief sporten en chronische ziekte verhogen de eiwitbehoefte tot wel 2 gram per kilo. Let op, 100 gram kipfilet is niet hetzelfde als 100 gram eiwitten. Gebruik een app zoals MyFitnessPal om uit te rekenen welke hoeveelheden jouw voeding bevat. Je zult zien dat het best veel is wat je moet eten.

Vet lekker

Als je energie uit vetten komt dan is het belangrijk dat je goede vetten eet. Draai je voornamelijk op de vetverbranding dan geeft het lichaam de voorkeur aan enkelvoudig onverzadigde vetten en verzadigde vetten. In een ketogene leefstijl passen deze vetten heel goed. In een koolhydraatrijk voedingspatroon niet. Regulier wordt verteld dat verzadigde vetten ongezond zijn en hart- en vaatziekten veroorzaken. Wanneer het lichaam vet als voornaamste brandstof gebruikt, dan zal het veel sneller de verzadigde vetten verbranden zodat er geen verhoogd risico is. Als koolhydraten als brandstof worden gebruikt, zal het lichaam de verzadigde vetten niet snel gebruiken en kan dit wel een risico vormen.

Met een korreltje zout

De mineraalhuishouding is anders bij iemand die aan koolhydraatarme voeding is gewend. Zout, kalium, magnesium en water worden efficiënter uitgescheiden, wat goed is, als je maar let op voldoende zouten in je voeding. Negeer je deze boodschap dan zal je hoogst waarschijnlijk last krijgen van klachten als hoofdpijn, vermoeidheid, zwakte en constipatie. Deze symptomen zijn heel eenvoudig te voorkomen en op te lossen door bijvoorbeeld bottenbouillon te drinken of wat meer zout over je eten te doen. Vul ook kalium aan door naast het gewone zout een snufje dieetzout te gebruiken. Heb je last van spierkrampen, vul dan je magnesium aan door volop bladgroenten te eten of eventueel te suppleren. Deze symptomen komen vooral voor als men net is begonnen met het keto voedingspatroon. Dit wordt dan de ketogriep genoemd. Je weet nu wat je kunt doen om die klachten te verhelpen.

Online programma

Vind je het nog spannend om zelf met een ketogeen voedingspatroon te beginnen? Volg dat het Keto Leefstijl Programma en je leert stap voor stap hoe je effectief en veilig een ketogene leefstijl ontwikkelt waar je jaren plezier van zult hebben. Kijk hier voor meer informatie.

 


Laat je emailadres achter voor de nieuwsbrief én ontvang de Keto Leefstijl Lijsten. Deze lijsten zijn een heel handig hulpmiddel voor je nieuwe ketogene leefstijl én je blijft op de hoogte van het laatste nieuws. Met je gegevens wordt zorgvuldig omgegaan en je kunt je altijd eenvoudig afmelden.

Laat je naam en e-mailadres achter!

Heb je gelezen over insulineresistentie en wil je weten hoe het bij jou zit? Doe dan de gratis Insulineresistentie Check.




Over Louisette

Louisette is specialist ketogene therapie en leefstijl, en oprichter van Ketogeen Instituut Nederland. Haar missie is om zoveel mogelijk mensen de kracht van ketogene voeding te laten ervaren. Voor professionals is er de geaccrediteerde bijscholing Ketogene Therapie zodat zij bij hun klanten deze krachtige interventie kunnen inzetten. Voor iedereen die zelf wil voelen wat een ketogene leefstijl met je doet, is er het Keto Leefstijl Programma.

Verbeter de energie in je lijf en in je bol, voel je gezonder en sterker worden en kom op een goed gewicht.